Podstawowe informacje i dokumenty
Doświadczenia okresu 2004-2006, w tym w szczególności problemy związane z tworzeniem terminowo i prawidłowo przygotowanych projektów ubiegających się o dofinansowanie ze środków UE, wskazują, iż bardzo ważna jest wczesna identyfikacja projektów strategicznych dla danego programu operacyjnego. W tym celu w latach 2007-2013 zdecydowano się stworzyć instrument w postaci projektów kluczowych.
Projekty kluczowe (indywidualne) stanowią przedsięwzięcia inwestycyjne o strategicznym charakterze dla realizacji programu operacyjnego, których wdrożenie jest niezwykle istotne z punktu widzenia osiągnięcia zakładanych wskaźników rozwoju społeczno-gospodarczego kraju, danego sektora bądź województwa. Projekty te w znaczący sposób przyczyniają się do realizacji założeń zawartych w Strategii Rozwoju Kraju, politykach sektorowych oraz strategiach rozwoju województw.
Projekty kluczowe nie podlegają procedurze konkursowej i nie współzawodniczą o dofinansowanie ze środków UE z pozostałymi projektami. Umieszczenie projektu na liście związane jest z zarezerwowaniem środków na jego realizację ramach budżetu programu, ale nie oznacza gwarancji dofinansowania. Otrzymanie dofinansowania uzależnione jest od spełnienia przez projekt formalnych i merytorycznych kryteriów zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący danego programu operacyjnego.
Zestawienie projektów kluczowych dla każdego programu stanowi tzw. indykatywną listę projektów kluczowych
Indykatywny charakter list oznacza, iż podane w nich informacje dotyczące poszczególnych projektów mają charakter orientacyjny, są odzwierciedleniem najlepszej o nich wiedzy w momencie tworzenia listy. Listy te stanowią krajowy dokument, do którego sporządzenia zostały zobowiązane przez Ministra Rozwoju Regionalnego instytucje zarządzające krajowymi i regionalnymi programami operacyjnymi. Listy krajowych programów operacyjnych (POIiŚ, POIG oraz PO RPW) aktualizowane są co pół roku (wyniki publikowane są w lutym i lipcu).
W celu zagwarantowania terminowego i prawidłowego przygotowania projektów indywidualnych do realizacji ustanowiony został jednolity system zarządzania i monitorowania projektów indywidualnych. Głównym celem systemu jest:
-
zapewnienie koordynacji pomiędzy politykami rządu i samorządów w zakresie planowanych inwestycji,
-
sprawne i efektywne zarządzanie procesem przygotowania projektów indywidualnych,
-
szybkie wygenerowanie/wyłonienie projektów, które mogą być wdrożone w pierwszej kolejności,
-
zapewnienie prawidłowego i terminowego przygotowania wszystkich projektów indywidualnych,
-
zapobieganie i eliminowanie zagrożeń powstających na etapie przygotowania projektów indywidualnych.
Funkcjonowanie systemu, w tym szczegółowe zasady i kryteria wyłaniania projektów indywidualnych, procedurę tworzenia indykatywnych list projektów indywidualnych, zawierania umów wstępnych, oceny wniosków o dofinansowanie projektów kluczowych oraz zasady monitorowania i udzielania wsparcia beneficjentom ww. projektów regulowane są Wytycznymi Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie jednolitego systemu zarządzania i monitorowania projektów indywidualnych.
Z beneficjentem każdego projektu kluczowego zawierana jest wstępna umowa o dofinansowanie – tzw. preumowa. Z jednej strony nakłada ona na beneficjenta obowiązek terminowego i prawidłowego przygotowania projektu do realizacji. Z drugiej strony stanowi formę promesy przyznania dofinansowanie z funduszy europejskich w przypadku przygotowania prawidłowej aplikacji, spełniającej kryteria określone przez Komitet Monitorujący każdego programu operacyjnego.
Od momentu podpisania pre-umowy przygotowanie każdego projektu kluczowego jest monitorowane pod kątem osiągania kolejnych kamieni milowych – tj. m.in. przygotowania studiów wykonalności, prowadzenia postępowań oceny oddziaływania na środowisko, uzyskiwania pozwoleń na budowę czy uruchamiania przetargów, jak również terminu złożenia wniosku o dofinansowanie. Monitorowaniu podlega również harmonogram finansowy projektów. Pozwala to instytucjom zarządzającym na bieżąca ocenę postępu, identyfikację projektów opóźnionych oraz zapewnia szybką reakcję w przypadku wystąpienia ewentualnych problemów w procesie przygotowania projektu.
Jedną z kluczowych cech systemu zarządzania projektów indywidualnych jest zapewnienie wsparcia doradczego <hiperlink do zakładki wsparcie>dla każdego beneficjenta projektu kluczowego.
Wsparcie doradcze jest niezwykle istotne w procesie przygotowawczym, pozwalając na weryfikację oraz doradztwo w przygotowaniu dokumentacji projektowej, a także wyeliminowaniu ewentualnych błędów na jak najwcześniejszym etapie. Wsparcie to jest szczególnie istotne w przypadku dużych skomplikowanych i nowatorskich projektów, dla których brak jest gotowych rozwiązań, metodologii przygotowania niektórych analiz i utartych procedur postępowania.
Pobierz pliki:
Więcej informacji na temat projektów indywidualnych w ramach poszczególnych programów: