Cel funkcjonowania Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji
Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (EFG) jest instrumentem finansowym Unii Europejskiej (UE), ustanowionym w 2006 r. w celu udzielania wsparcia osobom objętym zwolnieniami wynikającymi z poważnych zmian strukturalnych w kierunkach światowego handlu spowodowanych globalizacją, gdy zwolnienia te mają istotny niekorzystny wpływ na gospodarkę regionalną lub lokalną w ramach danego państwa członkowskiego UE. Powyższe zmiany strukturalne muszą przejawiać się np. znacznym wzrostem importu do UE, szybkim spadkiem udziału rynkowego UE w danej branży (przemyśle) oraz przenoszeniem działalności gospodarczej do państw trzecich.
W drodze odstępstwa od powyższych przyczyn, w ramach EFG wsparcie mogą również otrzymać pracownicy zwolnieni z pracy bezpośrednio w wyniku światowego kryzysu gospodarczego i finansowego, o ile są spełnione warunki ubiegania się o wsparcie z EFG wskazane poniżej. Odstępstwo to stosuje się do wniosków o wkład finansowy EFG złożonych przed 31 grudnia 2011 r.
Podstawa prawna działania EFG
Ramy prawne funkcjonowania EFG określa rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1927/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiające Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (Dz. Urz. UE L 48 z 22.02.2008, str. 82), zmienione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 546/2009 z dnia 18 czerwca 2009 r. (Dz. Urz. UE L 167 z 29.06.2009, str. 26).
Warunki ubiegania się o wsparcie z EFG
Kryteria, które należy spełnić, aby móc skorzystać z EFG, zostały zdefiniowane w art. 2 rozporządzenia (WE) nr 1927/2006. Są to:
a) utrata pracy w przedsiębiorstwie (włącznie z dostawcami lub producentami poniżej w łańcuchu dostaw) w państwie członkowskim przez co najmniej 500 osób w okresie 4 miesięcy lub
b) objęcie zwolnieniami co najmniej 500 osób w okresie 9 miesięcy, szczególnie w małych i średnich przedsiębiorstwach w dziale według klasyfikacji NACE 2, w jednym regionie lub w dwóch sąsiednich regionach (na poziomie NUTS II) lub
c) w przypadku niewielkich rynków pracy lub w wyjątkowych okolicznościach, jeżeli zwolnienia mają poważny wpływ na zatrudnienie i lokalną gospodarkę (przy czym łączna kwota wydatków dla wyjątkowych okoliczności nie może przekroczyć 15 proc. maksymalnej rocznej kwoty EFG).
Do celów obliczania liczby zwolnień, zwolnienie uwzględnia się:
-
z dniem przekazania przez pracodawcę indywidualnego zawiadomienia o zwolnieniu pracownika lub o wypowiedzeniu przez niego zawartej z pracownikiem umowy o pracę,
-
z dniem faktycznego rozwiązania umowy o pracę przed jej wygaśnięciem, lub
-
z dniem pisemnego zawiadomienia przez pracodawcę właściwego organu publicznego, zgodnie z postanowieniami art. 3 ust. 1 dyrektywy Rady 98/59/WE z dnia 20 lipca 1998 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych, o planowanych zwolnieniach grupowych.
Osoby kwalifikujące się do otrzymania pomocy w ramach EFG
W ramach EFG, wsparcie mogą otrzymać:
-
pracownicy zwolnieni w okresie podanym w art. 2 lit. a), b) lub c) rozporządzenia (WE) nr 1927/2006, oraz
-
pracownicy zwolnieni przed lub po okresie przewidzianym w art. 2 lit. a) lub c), w przypadku gdy wniosek składany na podstawie art. 2 lit. c) stanowi odstępstwo od kryteriów określonych w art. 2 lit. a), pod warunkiem że zwolnienia miały miejsce po ogólnym ogłoszeniu planowanych zwolnień i można ustalić wyraźny związek przyczynowy z wydarzeniem, które spowodowało zwolnienia w okresie odniesienia.
Warunki wykorzystania i przeznaczenie środków EFG
Wkład finansowy z EFG nie zastępuje działań, za które na mocy prawa krajowego lub zbiorowych układów pracy odpowiedzialne są przedsiębiorstwa. Pomoc nie jest jednak przeznaczona wyłącznie dla pracowników głównego przedsiębiorstwa lub branży (sektora) w trudnej sytuacji – jeśli dostawcy współpracujący z przedsiębiorstwem dokonującym zwolnień również doświadczą trudności w związku z zaistniałą sytuacją, ich pracownicy także mogą otrzymać wsparcie z EFG. EFG obejmuje swoją działalnością zarówno małe i średnie przedsiębiorstwa, jak i duże firmy oraz międzynarodowe korporacje.
EFG nie wspiera finansowo restrukturyzacji przedsiębiorstw i sektorów, lecz zapewnia indywidualne wsparcie dla zwalnianych pracowników. Wsparcie to obejmuje:
-
pomoc w poszukiwaniu pracy, poradnictwo zawodowe, indywidualnie dobrane szkolenia i przekwalifikowanie, włącznie z poświadczaniem zdobytego doświadczenia oraz pomoc w zakresie zwolnień monitorowanych, a także promowanie przedsiębiorczości lub pomoc w samozatrudnieniu;
-
dodatki na poszukiwanie pracy, dodatki na koszty przeniesienia lub dodatki dla osób uczestniczących w kształceniu przez całe życie i szkoleniach;
-
środki motywujące w szczególności pracowników znajdujących się w niekorzystnej sytuacji lub starszych pracowników, aby umożliwić im utrzymanie się na rynku pracy lub powrót na rynek pracy.
EFG nie finansuje pasywnych środków ochrony socjalnej, np. zasiłków dla bezrobotnych, rent, emerytur.
Podmiot uprawniony do ubiegania się o wsparcie
Tylko państwo członkowskie UE może złożyć wniosek o wkład finansowy EFG do Komisji Europejskiej (KE).
Budżet EFG
Porozumienie międzyinstytucjonalne z 17 maja 2006 r. zakłada, że wydatki EFG nie mogą przekroczyć rocznie kwoty 500 mln EUR (w cenach bieżących), którą można uzyskać (w ramach określonego pułapu wydatków) z marginesu niewykorzystanych środków z poprzedniego roku lub – gdy wielkość ta okaże się niewystarczająca – Fundusz może być zasilony zobowiązaniami umorzonymi w poprzednich dwóch latach (z wyłączeniem anulowanych środków na zobowiązania dotyczących działu 1B ram finansowych: Spójność na rzecz wzrostu i zatrudnienia). Środki EFG nie są z góry podzielone na kraje, lecz potencjalnie mogą służyć wszystkim państwom UE, w zależności od ich sytuacji (wystąpienia znacznych zwolnień pracowników).
Procedura przyznawania wsparcia
Środki z EFG mogą być przyznane państwu członkowskiemu UE na wniosek złożony do KE w terminie 10 tygodni od dnia, w którym spełnione są warunki udzielenia pomocy z EFG określone w art. 2 rozporządzenia EFG. Przyznanie wsparcia w ramach EFG następuje na wniosek KE na podstawie decyzji przyjętej przez Parlament Europejski i Radę UE (tzw. „władzę budżetową”). Komisja Europejska przyznaje wkład finansowy w formie pojedynczej płatności (służącej refundacji wydatków poniesionych uprzednio ze środków krajowych), której wysokość nie może przekraczać 50 proc. łącznych kosztów kwalifikowalnych wsparcia (w okresie do 31 grudnia 2011 r. obowiązuje wyższy poziom współfinansowania wspólnotowego, wynoszący 65%). Państwo członkowskie jest zobowiązane wykorzystać pomoc w ciągu 24 miesięcy od dnia:
-
przedłożenia wniosku aplikacyjnego, albo
-
rozpoczęcia świadczenia pomocy na rzecz zwalnianych pracowników, pod warunkiem że ta data przypada nie później niż 3 miesiące od dnia przedłożenia wniosku aplikacyjnego.
Instytucja odpowiedzialna za wdrażanie EFG w Polsce
Funkcję Instytucji Zarządzającej EFG w Polsce pełni Minister Rozwoju Regionalnego. Zadania Instytucji Zarządzającej EFG są realizowane przez Departament Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym.
Pobierz pliki:
Kontakt w sprawie EFG:
Departament Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
tel.: + 48 22 330-30-04
fax: + 48 22 330-30-31
e-mail: zarzadzanieEFS@mrr.gov.pl
Strona internetowa Komisji Europejskiej poświęcona EFG 