1. Podstawę prawną do zawarcia kontraktów wojewódzkich stanowiły: ustawa z dnia 12 maja 2000 r. o zasadach wspierania rozwoju regionalnego (Dz. U. Nr 48 poz. 550 z późn. zmianami) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2000 r. w sprawie Programu wsparcia na lata 2001-2002 przyjęcia (Dz. U. Nr 122 poz. 1326 z późn. zmianami).
   
   
2. Kontrakty wojewódzkie zostały zawarte 19 czerwca 2001 r. na lata 2001 i 2002. Rada Ministrów zatwierdziła je na posiedzeniu 27/29 czerwca 2001 r. (Protokół ustaleń Nr 25/2001). Na podstawie Uchwały Nr 195 Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2001 r. z początkiem roku 2002 wszczęto procedurę zmiany kontraktów wojewódzkich. Zmiany polegały głównie na przedłużeniu okresu realizacji Programu wsparcia a tym samym realizacji kontraktów wojewódzkich na rok 2003 oraz zmianie wielkości limitów finansowych na lata 2002 i 2003 (Program wsparcia w tym zakresie został znowelizowany rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 maja 2002 r. (Dz. U. Nr 73 poz.666). 
   
   
   1. Zgodnie z zapisami art. 38 ust. 1 ustawy budżetowej na 2001 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 246 i Nr 85, poz. 926)oraz Programu wsparcia na lata 2001-2002 dotacje na wsparcie zadań wynikających z programów wojewódzkich przeznaczonych do objęcia kontraktami wojewódzkimi w 2001 r. zamykały się w kwocie 1.451.118 tys. zł [rezerwy celowe cz. 83 poz. 49: dotacje na wsparcie zadań wynikających z programów wojewódzkich przeznaczonych do objęcia kontraktami wojewódzkimi, również inwestycji wieloletnich (w tym metro warszawskie – 95.000 tys.zł) oraz środki w dyspozycji wojewodów na dofinansowanie inwestycji i zakupów inwestycyjnych jednostek samorządu terytorialnego – 198.178 tys. zł].
      
      W kontraktach wojewódzkich w części dot. roku 2001 ujęto także zadania ministrów właściwych, które realizując cel generalny „Programu wsparcia...”, były terytorialnie ukierunkowane i mieściły się wśród zadań określonych w art. 5 ustawy z dnia 12 maja 2000 r. o zasadach wspierania rozwoju regionalnego. Na zadania te określono limit na rok 2001 w wysokości 1.713.519 tys. zł.
      
      
   2. Zgodnie z zapisami art. 14 Ustawy budżetowej na 2002 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 275)oraz „Programu Wsparcia...” dotacje budżetu państwa na wsparcie zadań wynikających z programów wojewódzkich przeznaczonych do objęcia kontraktami wojewódzkimi w 2002 r. zamykały się w kwocie 1.100.000 tys. zł (rezerwy celowe cz. 83 poz. 49: dotacje celowe na dofinansowanie zadań wynikających z kontraktów wojewódzkich (w tym na metro warszawskie 155.000 tys. zł). Uwaga: na wniosek samorządu woj. mazowieckiego Minister Finansów zwrócił się do sejmowej Komisji Finansów Publicznych o zgodę na korektę tego zapisu w taki sposób, aby obligatoryjną kwotę skierowaną na metro warszawskie zmniejszyć o 20 mln zł. Począwszy od roku budżetowego 2002 w kontraktach nie ujmowano zadań ministrów właściwych, co wynikało stąd, iż w kolejnych ustawach budżetowych nie wyodrębnianow cz. 83 oddzielnych pozycji pozostających w dyspozycji tych ministrów a odnoszących się do zadań wpisanych w kontrakty wojewódzkie.
      
      
   3. Zgodnie z zapisami art. 15 Ustawy budżetowej na 2003 r. (Dz. U. Nr 235 z 2002 r., poz. 1981)oraz „Programu Wsparcia...” dotacje budżetu państwa na wsparcie zadań wynikających z programów wojewódzkich przeznaczonych do objęcia kontraktami wojewódzkimi w 2003 r. zamykały się w kwocie 1.000.000 tys. zł (rezerwy celowe cz. 83 poz. 12: dotacje celowe na dofinansowanie zadań wynikających z kontraktów wojewódzkich – 1.210.000 tys. zł, w tym 210.000 tys. zł zgodnie z art. 49 ustawy [art.49 upoważniał ministra właściwego ds. finansów do zwiększenia dotacji celowej na kontrakty wojewódzkie o 210 mln zł (w tym 35 mln na metro warszawskie) przy zaistnieniu okoliczności wskazanych w tym artykule); w minionym roku budżetowym artykuł ten nie został zrealizowany].
      
      
3. Kontrakty wojewódzkie przewidywały również wkład jednostek samorządu terytorialnego w kwotach: w 2001 r. – 1,22 mld zł (tj, ok. 46 proc. wartości kontraktu); w 2002 r. – 0,9 mld zł (tj. 45 proc. wartości kontraktu); w 2003 r. ok.1,0 mld zl (tj. ok. 50 proc. wartości kontraktu). 
   
   
4. Zgodnie z procedurami zapisanymi w treści kontraktów środki pochodzące z budżetu państwabyły uruchamiane na podstawie decyzji Ministra Finansów w sprawie zmian w budżecie państwa na poszczególne lata budżetowe (2001, 2002, 2003) podejmowanych na wnioski: a) ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego (dotyczyły one zaliczek na inwestycje wieloletnie samorządu terytorialnego wymienionych w załączniku nr 7 ustawy budżetowej na 2000 r.); b) właściwego terytorialnie wojewody; c) innych ministrów właściwych (tylko w roku 2001). 
   
   
5. Realizacja kontraktów przebiegała sprawnie, aczkolwiek w okresie 2002-2003 wprowadzano do nich szereg zmian. Część z nich była inicjowana przez stronę rządową i wynikała głównie z przesłanek finansowych (m.in. blokada niektórych wydatków w budżecie państwa na rok 2001 – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 października 2001 r. – Dz. U. Nr 125, poz. 1373; zmianą w części finansowej Programu wsparcia itd.). Pozostałe zmiany dokonywane w trybie tzw. zgodnych oświadczeń stron wynikały z bieżącego rozwoju sytuacji w regionach i jej oceny przez samorządy; dotyczyły one przesunięć środków pomiędzy zadaniami; mniejszych lub większych zmian w zakresach rzeczowych niektórych zadań; wprowadzaniu nowych zadań itp. Nie miały one jednak charakteru na tyle istotnego by nie mogły być dokonywane w trybie nienegocjacyjnym tzw. uproszczonym (art. 21 ust. 4, 5 ustawy). Generalnie realizacja kontraktów w minionym okresie osiągała: w 2001 r. – ponad 88 proc.; w 2002 r. – ponad 95 proc. i w 2003 r. (dane szacunkowe) – ok. 90-92 proc.

Rola kontraktów wojewódzkich