Polityka rozwoju (wg znowelizowanej ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) to zespół wzajemnie powiązanych działań podejmowanych i realizowanych w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju, spójności społeczno-gospodarczej, regionalnej i przestrzennej, podnoszenia konkurencyjności gospodarki oraz tworzenie nowych miejsc pracy w skali krajowej, regionalnej i lokalnej.

Polityka rozwoju obejmuje węzłowe obszary tematyczne, zarówno te będące w zakresie odpowiedzialności poszczególnych resortów, jak i te, które są obszarami ponadresortowymi. Na politykę rozwoju składają się więc polityki publiczne odnoszące się do poszczególnych sektorów oraz dziedzin, regionów i przestrzeni. Istotne dla realizacji polityki rozwoju jest zapewnienie, aby wszystkie polityki publiczne były spójne względem siebie, a ich zakresy się uzupełniały.

Politykę rozwoju prowadzi Rada Ministrów oraz jednostki samorządu terytorialnego (w tym wojewódzkie, powiatowe, gminne) w ramach ich kompetencji na podstawie strategii rozwoju, przy pomocy programów służących osiąganiu celów strategicznych z wykorzystaniem środków publicznych.

Celem zapewnienia efektywnej koordynacji programowania i wdrażania polityki rozwoju, a także strategicznego monitorowania i oceny instrumentów jej realizacji powołano - usytuowany w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów - Komitet Koordynacyjny do spraw Polityki Rozwoju (KK), Zarządzeniem nr 21 Prezesa Rady Ministrów z 11 marca 2009 r. Główne zadania Komitetu polegają na wytyczaniu kierunków w zakresie polityki rozwoju i programowania strategicznego, monitorowaniu i ocenie realizowanych instrumentów polityki rozwoju. Komitet prowadzi stały monitoring realizacji działań rozwojowych kraju oraz dokonuje okresowej oceny skuteczności i efektywności polityk publicznych, w oparciu o którą formułowane i przyjmowane są określone rekomendacje.

Pobierz pliki:
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 maja 2009 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. 2009 nr 84 poz. 712)  
Zarządzenie Nr 21 Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie Komitetu koordynacyjnego do spraw Polityki Rozwoju 
Decyzja Nr 6 Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie trybu i sposobu przeprowadzania oceny zgodności projektów strategii rozwoju ze średniookresową strategią rozwoju kraju

Decyzja Nr 7 Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie trybu i sposobu przeprowadzania oceny zgodności projektów programów rozwoju ze średniookresową strategią rozwoju kraju


Przez system zarządzania rozwojem należy rozumieć zespół działań zmierzających do efektywnego wykorzystania zasobów ludzkich i środków materialnych, podejmowanych w skoordynowany sposób przez jednostki administracji publicznej różnych szczebli, we współpracy z przedstawicielami partnerów społeczno-gospodarczych oraz organizacji pozarządowych, w oparciu o zasadę partnerstwa, w celu osiągnięcia wcześniej założonych celów. W procesie zarządzania można wyróżnić następujące funkcje: planowanie, organizowanie, podejmowanie decyzji, delegowanie zadań, koordynację, monitorowanie i kontrolowanie. W ramach każdej z tych funkcji zarządzający może wykorzystywać określone instrumenty służące do ich realizacji. Sprawny system zarządzania rozwojem zwiększa skuteczność programowania i wdrażania polityki rozwoju oraz podnosi jakość funkcjonowania instytucji publicznych. W ramach systemu zarządzania rozwojem wyróżniamy podsystem programowania, podsystem instytucjonalny oraz podsystem wdrażania.

Doświadczenia kilku lat uczestnictwa Polski w Unii Europejskiej pokazują, że właściwe określanie celów rozwojowych i zapewnienie możliwości ich realizacji nie jest, jak jeszcze do niedawna powszechnie sądzono, jedynie funkcją ilości dostępnych środków finansowych. Ważnym, obok środków finansowych, a w dłuższej perspektywie nawet daleko bardziej istotnym czynnikiem, decydującym o rozwoju kraju, jest funkcjonowanie systemu zarządzania w sektorze publicznym. Sposób i jakość funkcjonowania tego systemu w całości oraz na poszczególnych szczeblach zarządzania decyduje w dużej mierze o zdolności do odpowiedniego reagowania państwa, czy też regionu (a tak naprawdę klasy politycznej i instytucji publicznych) na strategiczne wyzwania  pojawiające się we współczesnym świecie.

W dokumencie Założenia systemu zarządzania rozwojem Polski, przyjętym przez Radę Ministrów 27 kwietnia 2009 r. przedstawiono propozycję modelu systemu zarządzania rozwojem, mającego na celu zwiększenie skuteczności programowania i wdrażania polityki rozwoju oraz podniesienie jakości funkcjonowania instytucji publicznych. Zaprezentowany model ma stanowić podstawę dla dalszych działań reformujących sposób prowadzenia i realizacji polityki rozwoju.

Rezultatem przyjęcia modelu, wypracowanego w toku szerokiej debaty, powinna być poprawa jakości i efektów zarządzania przez państwo polityką rozwoju, na miarę wyzwań przed jakimi stoi Polska oraz oczekiwań stawianych przez społeczeństwo.

Zakłada się, iż wybrany model nie będzie miał „sztywnego”, zamkniętego charakteru, a będzie ewoluował i dostosowywał się do zmieniających się uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych.

W części pierwszej niniejszego opracowania przedstawiono diagnozę systemu zarządzania rozwojem w Polsce. Wskazano najistotniejsze mankamenty istniejącego systemu, wyszczególniając jednocześnie problemy związane z wymiarem regionalnym i przestrzennym programowania rozwoju kraju.

Część druga wskazuje kluczowe wyzwania i pożądane kierunki zmian w obszarze polityki rozwoju. Obejmują one zarówno narzędzia programowania i wdrażania, jak i podmioty instytucjonalne i sposób ich współpracy. 

Propozycje rozwiązań w zakresie kształtu i funkcjonowania systemu zarządzania strategicznego jako odpowiedź na zdiagnozowane wcześniej problemy zostały przedstawione w części trzeciej. Wskazano tam przykładowy model systemu, określając typy podstawowych dokumentów strategicznych, główne obszary programowania, odpowiedzialne podmioty, sposób koordynacji prac w ramach polityki rozwoju oraz podstawowe zasady tworzenia, monitorowania i oceny realizacji dokumentów strategicznych, a co za tym idzie polityki rozwoju. Zaproponowano jednocześnie nowe zasady dotyczące finansowania polityki rozwoju.

Szczegółowa typologia dokumentów strategicznych w ujęciu szczebla krajowego i regionalnego została przedstawiona w załączniku nr 1. Określono rolę, horyzont czasowy, relacje z innymi dokumentami oraz sposób monitorowania i aktualizacji każdego typu dokumentu.

Harmonogram wdrażania założeń niniejszego dokumentu oraz syntetyczna prezentacja konkretnych zadań wraz z przypisanymi podmiotami odpowiedzialnymi za ich realizację zaprezentowane są w załączniku nr 2.

Propozycje zawarte w Założeniach systemu zarządzania rozwojem Polski dotyczące zmian instytucjonalno-systemowych, opierać się będą w głównej mierze na już istniejących strukturach i zasobach i zmierzają przede wszystkim w kierunku przeorganizowania ich funkcjonowania i zwiększenia ich efektywności. Koszty związane z przygotowaniem metodologii, podręczników, doradztwem w zakresie programowania oraz przeprowadzeniem szkoleń dla pracowników administracji publicznej wspófinansowane będą w ramach ProgramuKapitał Ludzki.

Pobierz plik:
Założenia systemu zarządzania rozwojem Polski